Narzędzia cyfrowego dobrostanu

Link do formularza zgłoszeniowego.

Informacja o zakwalifikowaniu lub niezakwalifikowaniu zostanie przekazana e-mailem osobom, które wypełniły formularz zgłoszeniowy, najpóźniej 28 listopada 2025 r.

Informacja o programie

Nazwa programu:
Narzędzia cyfrowego dobrostanu. Program uniwersalnej profilaktyki uzależnień behawioralnych i zachowań ryzykownych w środowisku wirtualnym

Cel projektu:
Adaptacja i pilotażowe wdrożenie wraz z ewaluacją chorwackiego programu uniwersalnej profilaktyki uzależnień behawioralnych i zachowań ryzykownych w środowisku wirtualnym Alati za moderno doba.

Alati za moderno doba

Autorzy programu:
Zespół z Wydziału Edukacji i Nauk Rehabilitacyjnych Uniwersytetu w Zagrzebiu: Neven Ricijaš, Sanja Radić Bursać, Ana Rakić, Dora Dodig Hundrić, Sabina Mandić, Lucija Lamešić.

Lata i miejsce realizacji:
2018–2024, Chorwacja

Adaptacja programu:
Zespół Fundacji Praesterno w składzie: Magdalena Rowicka, Tomasz Kowalewicz, Jan Latkowski

Beneficjenci ostateczni:
Młodzież w wieku 12–14 lat (klasy 6–8 szkół podstawowych), rodzice, kadra pedagogiczna szkół podstawowych. Projekt zakłada także przeszkolenie 30 realizatorów programu (15 profilaktyków oraz 15 nauczycieli, pedagogów szkolnych lub psychologów szkolnych).

Pobierz materiały wykorzystywane w programie (dla: szkoleniowców, rodziców i uczniów; dostęp do materiałów wymaga podania hasła).

Charakterystyka działań
Adaptacja programu Alati za moderno doba obejmowała w pierwszej fazie zadania związane z pozyskaniem licencji na wdrożenie programu w Polsce, tłumaczenie materiałów wykorzystywanych w programie i ich adaptację kulturową do warunków polskich (2025). Następnie w ramach projektu zostanie przeszkolonych 15 profilaktyków oraz 15 nauczycieli, pedagogów szkolnych lub psychologów szkolnych (lata 2025–2026), którzy dokonają (działając w parach: profilaktyk i nauczyciel, pedagog szkolny lub psycholog szkolny) w latach 2026 i 2027 pilotażowych wdrożeń programu w 30 klasach szkolnych.

Po szkoleniu, wdrożeniach i weryfikacji wiedzy profilaktycy otrzymają możliwość szkoleń dalszych realizatorów programu, a reprezentanci szkolnej kadry pedagogicznej (nauczyciele/pedagodzy szkolni/psycholodzy szkolni) uprawnienia do jego samodzielnej realizacji w klasach szkolnych.

Program w latach 2025–2027 zostanie poddany ewaluacji procesu i wyniku. W ramach ewaluacji procesu zostanie ocenione wdrożenie, a w ramach ewaluacji wyniku – skuteczność w realizacji zakładanych celów programu.

W końcowej fazie realizacji projektu Fundacja Praesterno wystąpi o wpis programu do systemu rekomendowanych programów promocji zdrowia psychicznego i profilaktyki zachowań ryzykownych dzieci i młodzieży.

Cele
Program profilaktyczny „Narzędzia cyfrowego dobrostanu” ma pięć głównych celów:

Podniesienie wiedzy na temat uzależnień behawioralnych i zachowań ryzykownych w Sieci.
Podniesienie wiedzy i umiejętności w obszarze kompetencji psychospołecznych.
Obniżenie wskaźników behawioralnych związanych z używaniem Internetu – obniżenie czasu grania w gry i korzystania z mediów społecznościowych, a także korzystania z Internetu jako strategii ucieczkowej.
Obniżenie symptomów problemowych zachowań w Internecie.
Poprawienie dobrostanu uczniów.

Szczegółowa charakterystyka programu

Program profilaktyczny „Narzędzia cyfrowego dobrostanu” składa się z:

12 lekcji (45-minutowych) dla uczniów
jednego interaktywnego wykładu dla rodziców (2 godziny), obejmującego informacje dotyczące potrzeb dziecka w świecie wirtualnym, pomysłów na ich zaspokojenie w sposób bezpieczny, uwypuklenie roli rodzica w modelowaniu zachowań – zarówno tych związanych z technologią, jak i tych poza nią
jednego interaktywnego wykładu dla nauczycieli (2 godziny), obejmującego prezentację treści z programu.

Każda z lekcji jest poświęcona rozwojowi jednej umiejętności psychospołecznej w odniesieniu do świata wirtualnego, np. jeśli tematem zajęć są kompetencje krytycznego myślenia, to ich wykorzystanie jest prezentowane w kontekście Internetu.

Tematy poruszane w ramach zajęć:

Uzależnienia behawioralne – charakterystyki
Zachowania ryzykowne – konsekwencje
Potrzeby i motywacje
Media – higiena i umiejętności prawidłowej obsługi (np. związane z bezpieczeństwem)
Relacje
Kompetencje psychospołeczne
Strategie radzenia sobie i balansowania pomiędzy światem online i offline

Zobacz, jakie lekcje (zajęcia) zostały zaprojektowane w programie w ramach powyższych tematów.

zajęcia – tytuł	tematy poruszane podczas zajęć	cele zajęć
Spotkanie informacyjno-motywacyjne (spotkanie ‘0’)	krótka informacja o programie profilaktycznym wypełnieniu pre-testów	poinformowanie o realizacji programu, zachęcenie uczniów do udziału w nim przeprowadzenie wstępnej ankiety
1. Dlaczego potrzebuję tych narzędzi?	samoświadomość samoocena uczniów rozpoznanie własnych czynników chroniących i mocnych stron	zapoznanie uczniów z programem i osobami prowadzącymi, uzgadnianie sposobu pracy podnoszenie świadomości na temat czynników chroniących (indywidualnych i środowiskowych) oraz mocnych stron samych uczniów
2. Dlaczego robię to, co robię?	podstawowe potrzeby człowieka i sposoby na ich zaspokojenie.	zapoznanie uczniów z podstawowymi potrzebami ludzkimi (fizjologicznymi i psychologicznymi) podniesienie świadomości na temat sposobów ich zaspokajania, w tym zaspokajania potrzeb poprzez ryzykowne formy zachowań
3. Świat wirtualny: co jest w nim takiego atrakcyjnego?	motywacja do korzystania z Internetu, potrzeby psychologiczne, sposoby zaspokajania potrzeb psychologicznych w środowisku wirtualnym	zapoznanie uczniów z podstawowymi czynnikami motywacyjnymi do korzystania z Internetu podnoszenie świadomości w zakresie zaspokajania potrzeb psychologicznych w przestrzeni realnej i wirtualnej, w tym ryzykownych form zachowań
4. Czy wszystko jest takie, jak się wydaje?	ryzykowne zachowania dzieci i młodzieży w środowisku wirtualnym segment umiejętności korzystania z mediów	ryzykowne i nieakceptowalne zachowania w środowisku wirtualnym oraz konsekwencje wynikające z angażowania się w nie zapoznanie uczniów ze sposobami „(samo)obrony” (zasady postępowania w środowisku wirtualnym) danie uczniom możliwości przejrzenia posiadanej wiedzy i informacji na temat ryzykownych i niedopuszczalnych zachowań w środowisku wirtualnym oraz zachęcenie do krytycznego myślenia
5. Czy mogę zachować równowagę?	ryzykowne zachowania dzieci i młodzieży w zakresie uzależnień behawioralnych, funkcjonowania w środowisku wirtualnym uzależnienie od internetu (od znaków ostrzegawczych po szkodliwe konsekwencje psychospołeczne) zdrowe, zrównoważone i odpowiedzialne korzystanie z Internetu	danie uczniom możliwości samodzielnej oceny korzystania z Internetu zachęcanie do refleksji nad zagrożeniami, znakami ostrzegawczymi oraz szkodliwymi konsekwencjami psychospołecznymi wynikającymi z nadmiernego korzystania z internetu danie uczniom możliwości sprawdzenia swojej wiedzy i informacji w zakresie uzależnień behawioralnych w środowisku wirtualnym oraz zachęcanie do krytycznego myślenia uczenie o kryteriach, które wyznaczają „granicę”, kiedy korzystanie z Internetu stwarza poważne ryzyko rozwoju uzależnienia (tj. szkodzi funkcjonowaniu psychospołecznemu), o różnych negatywnych konsekwencjach psychospołecznych oraz sposobach zdrowego, zrównoważonego i osobiście odpowiedzialnego zachowania w środowisku wirtualnym
6. Relacje w dwóch światach?	relacje, rodzaje i definicja relacji jakościowej porównanie i ocena relacji w środowisku rzeczywistym i wirtualnym	danie uczniom możliwości zidentyfikowania ważnych osób i/lub relacji, które tworzą ich sieć społeczną oraz zdefiniowania determinantów „wysokiej jakości relacji” uczenie o znaczeniu relacji interpersonalnych oraz znaczeniu umiejętności ich nawiązywania i utrzymywania danie uczniom możliwości zadawania pytań o relacje w środowisku rzeczywistym i wirtualnym, ich rolę we współczesności i ich jakość zachęcanie uczniów do poprawy relacji w realnym świecie
7. Czy te same zachowania są OK w obu światach?	ryzykowne formy zachowań w zakresie uzależnień behawioralnych, wybory i wynikające z nich konsekwencje, umiejętności rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji	uczenie uczniów o związku między zaspokajaniem potrzeb i zachowań a wyborem (dopuszczalnych/nieakceptowalnych) zachowań i konsekwencjami, które z nich wynikają; podnoszenie świadomości na temat znaczenia brania osobistej odpowiedzialności za wybory (i konsekwencje) zachowań, zachęcanie do krytycznego myślenia na ten temat uczenie uczniów umiejętności rozwiązywania problemów i umożliwianie im ćwiczenia tej umiejętności
8. A jak mi jest ze sobą samą/samym?	asertywność, umiejętność opierania się presji rówieśników i stawania w obronie siebie, odpowiedzialne zachowanie w środowisku realnym i wirtualnym	uczenie uczniów różnych stylów komunikacji oraz umiejętności opierania się presji rówieśników i stawania w obronie siebie, a także umożliwianie im ćwiczenia tej umiejętności przypominanie o tym, jak ważne jest branie osobistej odpowiedzialności za własne wybory behawioralne, zachęcanie do krytycznego myślenia o dokonywaniu codziennych wyborów w środowisku rzeczywistym i wirtualnym
9. Czy powinnam/powinienem o siebie dbać?	radzenie sobie w sytuacjach stresowych, wielowymiarowy model zdrowia, dbanie o ogólny stan zdrowia	uczenie uczniów o istnieniu różnych strategii radzenia sobie w trudnych/stresujących sytuacjach przypominanie o tym, jak ważne jest branie osobistej odpowiedzialności za własne wybory behawioralne oraz powiązanie codziennych decyzji z celami i subiektywnym dobrostanem (obecnym i przyszłym) zapoznanie uczniów z wielowymiarowym modelem zdrowia
10. Czy wiem już wszystko o narzędziach?	refleksja nad tym, czego się nauczyliśmy	przypomnienie treści warsztatów oraz podsumowanie kluczowych tematów i przesłań, a także przegląd tego, czego nauczyliśmy się (w formie wiedzy i umiejętności) podczas programu uczenie i/lub przypominanie uczniom o sposobach utrzymania równowagi między środowiskiem rzeczywistym i wirtualnym, osobistym i społecznie odpowiedzialnym korzystaniu z internetu oraz strategiach i sposobach dbania o ogólny stan zdrowia
11. Mamy to!	przegląd tego, czego nauczyliśmy się podczas programu, wręczenie dyplomów, wypełnienie kwestionariusza post-test	podsumowanie tego, czego się nauczyliśmy i przekazanie informacji zwrotnej od lidera i uczniów na temat ogólnej realizacji programu uroczystość wręczenia dyplomów lub certyfikat uczestnictwa przeprowadzenie ankiety końcowej

Harmonogram realizacji projektu

Szkolenie realizatorów

0. Wstępne spotkanie online
Prowadzący: zespół polski
Miejsce: szkolenie online na platformie Zoom. Link zostanie przesłany osobom zakwalifikowanym do projektu
Termin spotkania online (jeden z poniższych do wyboru):
• 6 grudnia (sobota), w godzinach 9:00–12:00
• albo 8 grudnia (poniedziałek), w godzinach 18:00–21:00

1. Pierwsze szkolenie stacjonarne (3 dni)
Prowadzący: zespół chorwacki (szkolenie będzie tłumaczone)
Miejsce: Warszawa, Ośrodek Fundacji ETOH
Termin szkolenia:
przyjazd 11 grudnia 2025 r. na kolację (godz. 19:00) lub 12 grudnia 2025 r. na śniadanie (godz. 8:00).
zajęcia od piątku 12 grudnia 2025 r. od godz. 9:00 do niedzieli do obiadu, do godziny 13:00

2. Drugie szkolenie stacjonarne (4 dni)
Prowadzący: zespół chorwacki (szkolenie będzie tłumaczone)
Miejsce: Warszawa, Ośrodek Fundacji ETOH
Termin szkolenia: w połowie stycznia 2026 r., konkretna data zostanie ustalona z zespołem chorwackim w trakcie pierwszego szkolenia stacjonarnego.

Szkolenia dla uczestników są bezpłatne, jest im także zwracany koszt dojazdu na szkolenia stacjonarne.

Prowadzenie programu profilaktycznego w klasach szkolnych

Program profilaktyczny w każdej klasie szkolnej będzie prowadzony przez dwuosobowy zespół przeszkolonych realizatorów. Każdy zespół przeprowadzi program w jednej klasie z poziomu 6–8 szkół podstawowych w 2026 roku i jednej klasie z poziomu 6–8 szkół podstawowych w 2027 roku.

Dodatkowo każdy zespół wykona badania ewaluacyjne w oparciu o dostarczone ankiety elektroniczne wypełniane przez uczniów na ich telefonach komórkowych lub w szkolnej pracowni komputerowej: pomiar wstępny (pretestowy) i końcowy (posttestowy) w każdej z dwóch prowadzonych klasach programowych oraz pomiar wstępny i końcowy w dwóch klasach kontrolnych (porównawczych) wg schematu:

ilustracja blokowa pomiarów w grupie badanej i kontrolnej: pomiar wstępny, oddziaływanie, pomiar końcowy

Za prowadzenie programu oraz przeprowadzenie badań ewaluacyjnych dla realizatorów jest przewidziane wynagrodzenie – szczegóły w rozdziale 8. Regulaminu projektu (zob. poniżej).

Dokumenty

Regulamin projektu (PDF) • Klauzula informacyjna RODO (PDF)

Rekrutacja do programu

Ze względu na to, że program będzie prowadzony w każdej klasie przez dwuosobowy zespół realizatorów, prosimy o zgłaszanie się w parze złożonej z: 1) profilaktyka (psychologa, pedagoga lub specjalisty resocjalizacji) z doświadczeniem w pracy rozwijającej kompetencje psychospołeczne młodzieży oraz 2) reprezentanta szkolnej kadry pedagogicznej (to jest nauczyciela, pedagoga szkolnego lub psychologa szkolnego).

Profilaktyk powinien spełniać dwa warunki:

mieć wykształcenie upoważniające do wykonywania zawodu psychologa, pedagoga lub specjalisty resocjalizacji
mieć doświadczenie w pracy rozwijającej kompetencje psychospołeczne młodzieży

Reprezentant szkolnej kadry pedagogicznej nie musi spełniać ww. warunków.

Link do formularza zgłoszeniowego.

Informacje dodatkowe

Dysponent praw autorskich:
Majątkowe prawa autorskie do chorwackiej wersji programu „Alati za moderno doba” przysługują Wydziałowi Edukacji i Nauk Rehabilitacyjnych Uniwersytetu w Zagrzebiu (ERF), Borongajska Cesta 83f, 10000 Zagrzeb, Chorwacja.

Wydział Edukacji i Nauk Rehabilitacyjnych Uniwersytetu w Zagrzebiu udzielił Fundacji Praesterno wyłącznej licencji na opracowanie i wdrożenie polskiej wersji programu Alati za moderno doba.

Po zakończeniu projektu prawa do niego nabędzie Krajowe Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.

Finansowanie
Zadanie jest współfinansowane ze środków Funduszu Rozwiązywania Problemów Hazardowych na zlecenie Krajowego Centrum Przeciwdziałania Uzależnieniom.